تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ محمد توحیدی
آرشیو وبلاگ
      توتم من (مينويسد چون نوبت اوست! از حقوق/ اجتماع)
نگاهی به فعالیت های فعالان مدنی دایکندی! نویسنده: محمد توحیدی - ۱۳٩۱/۱٢/٢٧

در سالیکه چند روز از عمرش باقیمانده است، دایکندی شاهد تحولات و تغییرات تا اندازه چشم گیری در صحنه فرهنگی، اجتماعی و مدنی بوده است، باشندگان ساده و صادق این سرزمین فراموش شده، با افراد آشنا شدند که خودشان را فعال مدنی و با فعالیت های روبرو شدند که فعالیت مدنی مینامیدند. قصه فعالیت مدنی به درازای جنبش عدالت خواهانه گاندی و ماندیلا و چه بسا دور تر از آنها می رسد، اما در افغانستان که همیشه با تیر تفنگ و گلوله راکت باهم همکلام میشدند و با خشونت تمام عیارو پرخاشگری مشهور به افهام و تفهیم می پرداختند، دیری نمیشود که دارد تجربه مدنی و خیزش های شهری را شاهد اند، هزاره اما باب دیگر در بازخوانی تاریخ و تلاوت حکم حکام این سرزمین اند، فصلیکه همیشه نه جدای بلکه به وصل می اندیشیدند، سرود وحدت و اتحاد و همبستگی میان همه اقوام را نه تنها که با زبان تلاوت میکردند بل با خونش کتابت مینمودند. اما این فصل همیشه نه تنها که خوانده بلکه مکتوم و مستور میشد، روایت این باب برای همبستگی و انسانیت بود اما هر ندای وصل خواهی با حکم فصل طلبی جواب داده میشد. اکنون کشور ما ایستاده بر تپه قامت بر افراشته بر بیش از ده سال تجرید و دوری از توپ و تانک و تفنک وتحبیب با تجربه اندیشه مدنی و حرکت شهری، فریادگر تبدیل شدن وسیله تبیین و اعلان و مذاکره از نول تفنک به نوک قلم و از سنگر مقاطعه به میز مذاکره است. این تغییر هرچند تاثیر براندیشه ها و اندیشه بر شخصیت و کردار ملت ما نداشته اند اما این تحول در عرصه مفهوم و ذهن حاشیه ای ما هم قابل تقدیر و حایل توصیف اند زیرا شاید پنجره ای شود بسوی آفتاب انسانیت و مدنیت.

دایکندی اما ولایتی در قلب افغانستان با باشندگان زحمت کش و رک، مردمیکه سهم شان از روزگار جز وعده و فریب از مقامات نبوده است، متاع اندک که در دامنشان دارند، نه از زحت کشی و ایفای وظیفه دولتمداران بل از خردورزی و سخت کوشی خود آنان بوده است، چیزیکه از دولت برایشان رسیدند همان خیمه نیلگون آسمانی و فرشی خاکی زمین بودند که عطیه خداوندی است. درخشش شاگردان دایکندی در عرصه تحصیل و کانکور نشان از دوستی آنان با علم و فرهنگ و بیانگر کینه و کدورت شان از جهالت و بربریت و عصبیت خشک است، میخواهد به گوش تاریخ زمزمه کند که فریاد انسانیت و نجوای عدالت و نفس راحت از ما گرفته شده بودند و ورنه ما میتوانیم فصل ناخوانا را با قرائت بلند به فریاد برای نفرت از جنگ و محبت به صلح از طریق قلم و کتاب تبدیل سازیم، باشندگان این تل متروکه بی امید از دستگیری دولت، با چهره های مصمم و امیدوار در بیش از 130 شورای زنانه و بیش از 50 نهاد فرهنگی و مدنی برای تغییرمنسجم شده اند. در برگی که خزان شده و دارد می پرد، فعالان مدنی دایکندی دست به فعالیت های مبتکرانه و خلاقانه ای بلند نمودند، و هشیارانه نه تنها که وضعیت دایکندی را بل شرایط افغانستان و منطقه را به زیر زره بین نقادی گرفته بودند.

هرچند شمارفعالان مدنی در دایکندی از انگشتان دست تجاوز نمیکنند اما توانستند در این مدت جایگاه در جامعه بسته و دور از نشریه و رادیو برایشان تعریف نمایند، زمینه ایکه با مدیریت درست میتوانند سهم اندک از حقوق مردم اش را به فریاد تبدیل نموده و جوابیه ای بیابند.

امروز در هرمحفلی که در دایکندی برگزار میشود، یادی از جامعه مدنی و ذکر از فعالیت مدنی میشود، این خود متکای میشود برای مردمیکه از بیگانه و صاحبخانه فریب و وعده دیدند، در جهان که تک صدای گوش شنوا ندارد وخشونت محل وقوع، تنها راه فریاد همصدای و همفکری به ترتیب مدنیت است، ضرورت فعالیت مدنی و مسولیت فعالین مدنی در دایکندی نسبت به هرجای دیگر بیشتر و پر اهمیت تر جلوه میکند زیرا ک این ولایت دور از چشم دید رسانه های ملی و بین المللی و نهادهای مدافع حقوق بشری و شهروندی قرار گرفته است، ممکن است هرصدای حق طلبی و عدالت خواهی که به مزاج حکام محلی و ملی خوش در نیاید در گلو خفه شود، از طرف دیگر این ولایت دور افتاده و در میان کوه های سربفلک کشیده قرار گرفته است، موقعیت طبیعی که باشندگانش را رنج طبیعی مضاعف بخشیده است، علت اینکه از رسانه های ملی و بین المللی  و ناظران جهانی دور مانده است امنیت و آرامش است که مردم این ولایت بانی آنند، نه ازانفجار ماین خبری است و نه هم از انتحار انسان، رسم و معمول زمانه ما و در زمین ما این شده است که از انفلاق ماین بگویم و از انتحار انسان، انفلاق و انتحاریکه انسانهای بی کس و غریب جامعه را تکه تکه به هوا میپراند.

رنج را که باشندگان دایکندی میکشند نه از مخالفت با دولت بلکه از موافقت با دولت است، معمول زمان آن شده است که سکوت کرده را سکوت است و قانع را بس. در این گیرودار تنها صدای مردم، جوانان و فرهنگیان توانمند این سرزمین دلیران است تا فریادگر خواستها و دردها باشند. بدین لحاظ رسالت جامعه مدنی دایکندی نسبت به هرجا و هرزمانی بزرگتر و سترگتر است. در این سال فعالیت مدنی جوانان چشم گیر و درخور ستایش است، اما این جوانان با مشکلات عدیده ای گلاویز بودند، چالشهایکه از متن سنت خشک جامعه گرفته تا مزاج تنک حاکم، و تا فضای تنگ و مقید دایکندی. این مشکلات را میتوان در سه سطح بررسی نمود:

1-   مشکلات فرهنگی: رخ فعالیت فعالان مدنی با سنت ها و اساسات نا سالم جامعه است که در امتداد سالها شکل گرفته است، مبارزه برای زدودن این متن ککرک از صفحه جامعه دشواری کافی را دارد و تلاش لازم و امکانات قوی میطلبد تا یارای زدایش شود. دعوت فرهنگیان برای پرت نمودن ذهن و مفکوره شان از سنت های خشک و دست و پاگیر جامعه با مذمت بیش از حد روبرو میشد و چه بسا با سخره گرفتن بدرقه میگردید. از طرف دیگر از آنجایکه فعالیت فرهنگی و مدنی متاع دنیوی را به جیب فرد حاصل نمیسازد، بلکه غنیمت برای جامعه می بخشد کمتر کسی پیدا میشود، برای جامعه و ملت دست به رسک بزنند و روزشان را در گردهمایی و  آگاهی دهی برای جامعه بگزرانند. نهادینه نشدن فعالیت فرهنگی و ذهن نشین نشدن مبنی حرکت های مدنی از مشکلات بود که فعالین مدنی را با مشکل مواجه میساخت.

2-   مشکلات اقتصادی: بدون شک هر فرد برای تامین زندگی و امرار حیاتش نیازمند حد اقل از امکانات زندگی اند، بودند افراد فعالیکه با حضورش میتوانستند فعالیت مدنی را پربارتر سازند اما به دلیل فقر اقتصادی و چشم دوختن به درآمد ناچیز که از جیب گناه کار حاصل میشد، دست از کاسه فعالیت مدنی کشیده و خودش را سیر احساس میکرد. و موقعیت جاگرفته اش را در خطر دیده تیرش را می اورد.

3-   مشکلات سیاسی: جامعه مدنی بر روابط ارزشی استوار است، پیوستگی های که در یک جامعه مدنی شکل میگیرد نه بر مبنای روابط بل برحسب ضوابط بوجود می آید. اما فعالین مدنی ابتدا با کوشش های برای خفه سازی اش روبرو شد و اما توان حاکم نا توان گردید و در مسیر تغییر و تنزیل بر آمد و فشارهای برای مدیریت جامعه مدنی شروع شد، این تلاشها از جوانب احزاب سیاسی نیز تعقیب میگردید. چالش که همه به رخ فعالین مدنی میکشیدند، اما فعالین مدنی بی ریا و بی توجه به همه کوششها و کشیشهای ناروا پابند و محصور در حیطه و اصل مدنیت به فعالیت خود ادامه دادند.

بدون شک مبارزه برای آوردن تغییر در جامعه و مقابله با قدرتیکه در خدمت مردم نیست مشکل است اما ناممکن نیست، فعالیت مدنی با یک چیز میتواند سازگار باشد و ان هیچ چیزی بوده نمیتواند بجز مدنیت. مدنیت و پرهیز از خشونت که نیلسون ماندیلا، گاندی و بابه مزاری معمار آنند. اگر دولت توجه به دایکندی ندارد، رسانه های بین المللی خبری از دایکندی نشر نمیکند و یا حتی رسانه های وابسته به سهم داران قوم، بی توجه اند، این باشندگان، روشنفکران و فعالین مدنی دایکندی اند که باید فریاد شان را برسانند و از همه احزاب که در دایکندی دفتر دارند بخواهند که نمایندگی رسانه هایشان را فعال سازند. موفقیت چشم گیر زمانی حاصل خواهد شد که حلقه شکل گرفته در دایکندی بتوانند ارتباط شان را با حلقات و جنبش های مدنی بیرون از ولایت برقرار سازد و در غیر اینصورت باز صدای فعالین مدنی همانند بقیه فریادها که تنها نجوا میشد خفه میشود.

  نظرات ()
مطالب اخیر سهمیه بندی دانش در افغانستان اظهار نگرانی فعالان مدنی دایکندی از وضعیت امنیتی! روایتی از اعتصاب دانشجویان کابل! شفق والی جدید دایکندی وارد نیلی شد! کیتی و کجران در محاصره اقتصادی! نگاهی به فعالیت های فعالان مدنی دایکندی! ابامای سیاه در کاخ سفید ورکشاب آموزشی گذار از منازعه در ولایت دایکندی وضعیت امنیتی دایکندی نوروزی
کلمات کلیدی وبلاگ علما در خدمت کسب رای و مشروعیت (۱) از صفر تا صفر (۱) دو قتل و یک سرقت در دایکندی (۱) سفر به اقیانوس سکوت ( دایکندی ) (۱) انتخابات و تقابل روسیه و امریکا (۱) باز شدن مرز ایران بروی افغانها (۱) بازنده اصلی انتخابات کیست؟ (۱) محصلین پوهنتون هرات تظاهرات میکنند! (۱) یک نامه از یک روزی (۱) دلخط (۱) گل سرخ (۱) تیمارستان بشر! (۱) آیا زندگی بی حیاست؟! (۱) عصیان! (۱) مبارزه علیه فساد چگونه؟ (۱) قوم تکانی پارلمان افغانستان! (۱) سیره تبلیغی پیامبر( ص ) (۱) سیره سیاسی پیامبراکرم ( ص ) (۱) برگزاری همایش از طرف جامعه المصطفی (۱) آنسوی رخصتی (۱) بهسود لکه ننک! اما برای رهبران هزاره (۱) اگر بیخواهی کور شوی، میشوی! (۱) گزارش گونه ای از لیسه تمران (۱) آهی زدل (۱) شاگردان در دایکندی شامل مکتب ابدیت شدند! (۱) آنها رقابت میکنند؛ (۱) هزاره ها و تحولات سیاسی (۱) مزاری و گفتمان دولت مدرن (۱) لوی جرگه نماد از تهجر! (۱) جشن فراغت (۱) شفق والی جدید دایکندی وارد نیلی شد! (۱) سهمیه بندی دانش در افغانستان (۱) سهمیه بندی تحصیلات عالی (۱) دانش و علم در افغانستان (۱) اظهار نگرانی فعالان مدنی دایکندی از وضعیت امنیتی! (۱) روایتی از اعتصاب دانشجویان کابل! (۱) کیتی و کجران در محاصره اقتصادی! (۱) نگاهی به فعالیت های فعالان مدنی دایکندی! (۱) وضعیت امنیتی دایکندی (۱) جنگ های فرقه ای در افغانستان (۱) مروری برمهمترین کنفرانسهای گذشته (۱) بن دوم، بیم ها و امیدها! (۱) مردن به حقیقت رسیدن است! (۱) رئیس مجلس نمایندگان افغانستان انتخاب شد (۱)
دوستان من تمران آيندگان ساعت13 نوبت ما يادداشت هاي من هزاره پيوند دوشنبه ها kohibuland محصل قلم من من و اینه بشارت شبکه افغانستان قلب آسیا مطالعات افغانستان دانشگاه امیر کبیر دانشگاه بو علی سینا دانشگاه پیام نور دانشگاه آکسفورد خبر گزاری مهر سایت پوهنتون کابل نستوه کاکه تیغون کاکه تیغون حسن زاده گلنار و آیینه زهرا حسین زاده سیاست پلاستیکی غزل نو ابوطالب مظفری دختر افغانستان و دنیای تنهایی او... محمد حسین فیاض فاطمه فیضی صالحی اخبار فناوری اطلاعات طراح قالب